Τα ουσιαστικά Α’, Β’ ,Γ’ ,Δ’ και Ε’ κλίσης της Λατινικής Γλώσσας
| S I N G U L A R I S [ Ενικός ] | ||||||||||
| Α’ κλίση | Β’ κλίση | Γ’ κλίση | ||||||||
| Θηλυκό | Αρσενικό | Αρσενικό | Ουδέτερο | Αρσενικό | Ουδέτερο | Αρσενικό | ||||
| Nom. (Ονομ.) | terra | dominus | ager | donum | dux | nomen | civis | |||
| Gen. (Γεν.) | terrae | domini | agri | doni | ducis | nominis | civis | |||
| Dat. (Δοτ.) | terrae | domino | agro | dono | duci | nomini | civi | |||
| Acc. (Αιτ.) | terram | dominum | agrum | donum | ducem | nomen | civem | |||
| Voc. (Κλητ.) | terra | domine | ager | donum | dux | nomen | civis | |||
| Abl. (Αφαιρ.) | terra | domino | agro | dono | duce | nomine | cive | |||
| P L U R A L I S [Πληθυντικός ] | ||||||||||
| Nom. (Ονομ.) | terrae | domini | agri | dona | duces | nomina | cives | |||
| Gen. (Γεν.) | terrarum | dominorum | agrorum | donorum | ducum | nominum | civium | |||
| Dat. (Δοτ.) | terris | dominis | agris | donis | ducibus | nominibus | civibus | |||
| Acc. (Αιτ.) | terras | dominos | agros | dona | duces | nomina | cives | |||
| Voc. (Κλητ.) | terrae | domini | agri | dona | duces | nomina | cives | |||
| Abl. (Αφαιρ.) | terris | dominis | agris | donis | ducibus | nominibus | civibus | |||
| S I N G U L A R I S | ||||||||||
| Γ’ κλίση | Δ’ κλίση | Ε’ κλίση | ||||||||
| Ουδέτερο | Αρσενικό | Ουδέτερο | Αρσενικό | Θηλυκό | Θηλυκό | |||||
| Nom. | mare | fructus | cornu | dies | species | res | ||||
| Gen. | maris | fructus | cornus | diei | speciei | rei | ||||
| Dat. | mari | fructui | cornu | diei | speciei | rei | ||||
| Acc. | mare | fructum | cornu | diem | speciem | rem | ||||
| Voc. | mare | fructus | cornu | dies | species | res | ||||
| Abl. | mari | fructu | cornu | die | specie | re | ||||
| P L U R A L I S | ||||||||||
| NOM. | maria | fructus | cornua | dies | species | res | ||||
| Gen. | marium | fructuum | cornuum | dierum | – | rerum | ||||
| Dat. | maribus | fructibus | cornibus | diebus | – | rebus | ||||
| Acc. | maria | fructus | cornua | dies | species | res | ||||
| Voc. | maria | fructus | cornua | dies | species | res | ||||
| Abl. | maribus | fructibus | cornibus | diebus | – | rebus | ||||
Α’ κλίση: Περιλαμβάνει θηλυκά ονόματα σε –a, καθώς και κάποια αρσενικά.
| Α Ρ Σ Ε Ν Ι Κ Α ΚΑΙ Θ Η Λ Υ Κ Α | ||
| ΕΝΙΚΟΣ | ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ | |
| Ονομ. | –a | -ae |
| Γεν. | -ae | -arum |
| Δοτ. | -ae | -is |
| Αιτ. | -am | -as |
| Κλ. | -a | -ae |
| Αφαιρ. | -a | -is |
Β’ κλίση: Περιλαμβάνει αρσενικά και θηλυκά ονόματα σε –us ή –er και ουδέτερα σε
–um
| ΑΡΣΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΘΗΛΥΚΑ ΟΥΔΕΤΕΡΑ | ||
| Ε Ν Ι Κ Ο Σ | ||
| Ονομ. | –us(ή –er/ -ir) | -um |
| Γεν. | -i | -i |
| Δοτ. | -o | -o |
| Αιτ. | -um | -um |
| Κλ. | -e(ή –er/ -ir) | -um |
| Αφαιρ | -o | -o |
| Π Λ Η Θ Υ Ν Τ Ι Κ Ο Σ | ||
| Ονομ. | -i | -a |
| Γεν. | -orum | -orum |
| Δοτ. | -is | -is |
| Αιτ. | -os | -a |
| Κλ. | -i | -a |
| Αφαιρ. | -is | -is |
Γ’ κλίση: Οι βασικές καταλήξεις της τρίτης κλίσης των λατινικών είναι οι εξής:
| ΑΡΣΕΝΙΚΟ-ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ | ||
| ΕΝΙΚΟΣ | ||
| Ονομ. | -s,-r,-x κτλ. | -c-a-l-e-n-t-ar-ur-us |
| Γεν. | -is | -is |
| Δοτ. | -i | -i |
| Αιτ. | -em ( -im) | -c-a-l-e-n-t-ar-ur-us |
| Κλ. | -s, -r, -x | -c-a-l-e-n-t-ar-ur-us |
| Αφαιρ. | -e ( -I ) | -e |
| ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ | ||
| Ονομ. | -es | -a / -ia |
| Γεν. | -um / -ium | -um / -ium |
| Δοτ. | -ibus | -ibus |
| Αιτ. | -es ( -is ) | -a / -ia |
| Κλ. | -es | -a / -ia |
| Αφαιρ. | -ibus | -ibus |
§ Με βάση τις παραπάνω καταλήξεις κλίνονται τα περισσότερα τριτόκλιτα ονόματα.
§ Το κάθε όνομα έχει το δικό του θέμα, με βάση το οποίο κλίνεται.
§ Η γενική ενικού θα είναι πάντα γνωστή γιατί αυτή καθορίζει το θέμα του ονόματος.
ΠΡΟΣΟΧΗ!!!
● Η ονομαστική και η κλητική, ενικού και πληθυντικού είναι πάντα ίδιες!!!
● Το ουδέτερο έχει ίδιες τρεις πτώσεις: ονομαστική, αιτιατική, κλητική!
● Στον πληθυντικό η αφαιρετική είναι ίδια με τη δοτική, ενώ και η αιτιατική είναι
ίδια με την ονομαστική και κλητική.
Τα ουδέτερα της Γ’ κλίσης σε –e, -al, -ar, σχηματίζουν :
Αφαιρετική ενικού σε -i
Ονομαστική/αιτιατική/κλητική πληθυντικού σε –ia
Γενική πληθυντικού σε –ium
Γενική πληθυντικού σε –ium σχηματίζουν :
● Τα ισοσύλλαβα (αυτά στα οποία στη γενική ενικού δεν προστίθεται καμία
συλλαβή, π.χ. civis-civis, nubes-nubis)
● Αυτά που το θέμα τους τελειώνει σε δύο ή παραπάνω σύμφωνα, π.χ. urbs, arx.
● Τα ουδέτερα σε -e,-al,-ar, π.χ. animal, mare.
Τα τριτόκλιτα επίθετα (και οι επιθετικές μετοχές) σχηματίζουν αφαιρετική ενικού σε –i αντί για –e!!
Η Δ’ κλίση περιλαμβάνει αρσενικά ονόματα σε –us και ουδέτερα ονόματα σε –u
§ Οι καταλήξεις της τέταρτης κλίσης μοιάζουν πολύ με τις καταλήξεις της τρίτης κλίσης.
§ Το ουδέτερο στον ενικό έχει 5 πτώσεις ίδιες!
§ Στην δοτική και αφαιρετική πληθυντικού το –u από το θέμα χάνεται!!!
| ΑΡΣΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΘΗΛΥΚΑ ΟΥΔΕΤΕΡΑ | ||
| Ε Ν Ι Κ Ο Σ | ||
| Ονομ. | –us | -u |
| Γεν. | -us | -us |
| Δοτ. | -ui / -u | -u |
| Αιτ. | -um | -u |
| Κλ. | -us | -u |
| Αφαιρ. | -u | -u |
| Π Λ Η Θ Υ Ν Τ Ι Κ Ο Σ | ||
| Ονομ. | -us | -ua |
| Γεν. | -uum | -uum |
| Δοτ. | -ibus ( -ubus ) | -ibus |
| Αιτ. | -us | -ua |
| Κλ. | -us | -ua |
| Αφαιρ. | -ibus ( -ubus ) | -ibus |
Η Ε’ κλίση περιλαμβάνει εξαιρετικά ολιγάριθμα ονόματα. Έχουν χαρακτήρα –e κι είναι όλα θηλυκά εκτός από το dies.
Η γενική ενικού και πληθυντικού μοιάζει με τη γενική της Β’ κλίσης, ενώ οι υπόλοιπες πτώσεις έχουν ίδιες καταλήξεις με την Γ’ κλίση.
Όμοια με το die-s κλίνεται και το re-s. Τα δύο αυτά ουσιαστικά είναι τα μοναδικά της πέμπτης κλίσης που έχουν πλήρη πληθυντικό.
| Α Ρ Σ Ε Ν Ι Κ Α ΚΑΙ Θ Η Λ Υ Κ Α | ||
| ΕΝΙΚΟΣ | ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ | |
| Ονομ. | –es | -es |
| Γεν. | -ei | -erum |
| Δοτ. | -ei | -ebus |
| Αιτ. | -em | -es |
| Κλ. | -es | -es |
| Αφαιρ. | -e | -ebus |